Techniki i metody badań podwodnych są dziś wykorzystywane przez badaczy reprezentujących wiele dyscyplin – m.in. nauki o Ziemi i środowisku, nauki biologiczne czy archeologię. Umożliwiają poszerzenie pola badawczego o środowisko wodne, a podstawą ich stosowania jest znajomość procedur nurkowych oraz bezpieczne posługiwanie się sprzętem nurkowym.
Blok kompetencyjny łączy teorię i praktykę nurkowania z wprowadzeniem do podstawowych metod badań podwodnych. Uczestnicy zdobywają kompetencje niezbędne do przebywania i pracy w środowisku wodnym oraz poznają praktyczne narzędzia dokumentacji i pozyskiwania danych. Absolwenci zajęć mogą uzyskać międzynarodowe certyfikaty nurkowe oraz brać udział w praktykach badawczych.
Liczba miejsc na bloku: 10
Kiedy odbywają się zajęcia?
Zajęcia w ramach bloków kompetencyjnych realizowane będą w semestrze letnim. Maksymalny czas trwania bloku kompetencyjnego to 3 lata akademickie.
Ważne: niezaliczenie zajęć w ramach bloku kompetencyjnego nie wpływa na zaliczenie studiów (blok ma charakter kompetencyjny i rozwojowy).
Ważne: Rekomenduje się, aby studenci realizowali wszystkie zajęcia w jednym semestrze, wybierając co najmniej minimalny pakiet obejmujący: „Teoria nurkowania”, „Praktyka nurkowania” oraz „Praktyka badań podwodnych” (które odpowiadają kursowi nurkowemu).
Ukończenie bloku potwierdzane jest certyfikatem, który można otrzymać jeszcze przed zakończeniem studiów.
Struktura bloku i opis zajęć
1) Teoria nurkowania 1201-OG-BK-TN
Prowadzący: dr hab. Andrzej Pydyn prof. UMK (pydyn@umk.pl
Termin zajęć: wkrótce
Miejsce: Instytut Archeologii UMK (Szosa Bydgoska 44/48)
Zajęcia obejmują kluczowe zagadnienia niezbędne do bezpiecznego nurkowania i rozumienia środowiska nurkowego, w tym m.in.: historię nurkowania, systemy szkolenia (rekreacyjne, zawodowe i naukowe), aspekty prawne, fizykę i fizjologię nurkowania, medycynę nurkową (choroby i urazy), teorię dekompresji i podstawowe mieszanki oddechowe, sprzęt podstawowy i zaawansowany, technikę nurkowania oraz podstawy hydrologii.
Zajęcia te są jednym z trzech zajęć (Teoria nurkowania, Praktyka nurkowania, Praktyka badań podwodnych) będących składowymi kursu nurkowego i nie mogą być realizowane oddzielnie.
2) Praktyka nurkowania 1201-OG-BK-PN
Prowadzący: dr hab. Andrzej Pydyn prof. UMK (pydyn@umk.pl), dr Mateusz Popek (mpopek@umk.pl)
Termin zajęć: wkrótce
Miejsce: basen Uniwersyteckiego Centrum Sportowego.
Uczestnicy zdobywają umiejętności praktyczne umożliwiające użytkowanie sprzętu nurkowego oraz bezpieczne nurkowanie w systemie partnerskim z płetwonurkiem o takich samych lub wyższych kwalifikacjach. Ćwiczenia prowadzone są w warunkach basenowych, pod ścisłą kontrolą wykwalifikowanego instruktora.
Zajęcia te są jednym z trzech zajęć (Teoria nurkowania, Praktyka nurkowania, Praktyka badań podwodnych) będących składowymi kursu nurkowego i nie mogą być realizowane oddzielnie.
Aby przystąpić do zajęć „Praktyka nurkowania” należy spełnić następujące warunki:
- Zaświadczenie lekarskie – wytyczne dla lekarzy znajdują się poniżej, oraz oświadczenie uczestnika o stanie zdrowia (do pobrania tutaj).
- Podstawowe umiejętności pływackie:
- przepłynięcie 100 m bez przerwy (4 baseny), bez zatrzymywania, bez zatrzymywania się na nawrotach, bez dotykania lin
- zdolność otwierania oczu pod wodą
- Wyposażenie osobiste (ABC nurkowe) – studenci powinni zakupić: maskę, fajkę i płetwy.
- Podczas kilku pierwszych zajęć sprzęt ABC zostanie zapewniony studentom (na czas wdrożenia)
3) Praktyka badań podwodnych 1201-OG-BK-PBP
Prowadzący: dr hab. Andrzej Pydyn prof. UMK (pydyn@umk.pl), dr Mateusz Popek (mpopek@umk.pl)
Termin zajęć: Pierwsze 2 tygodnie lipca 2025 (dokładne daty zostaną podane wkrótce)
Miejsce: zajęcia terenowe będą realizowane na Ostrowie Lednickim.
Zajęcia rozwijają techniki i procedury nurkowania oraz wprowadzają w praktyczne metody badań podwodnych, m.in.: bezpieczne nurkowanie partnerskie, dokumentację rysunkową obiektu, podstawy nawigacji pod wodą, rozkładanie siatki badawczej, pobieranie prób w środowisku wodnym, podstawy fotografii podwodnej oraz dokumentacji 3D.
Zajęcia te są jednym z trzech zajęć (Teoria nurkowania, Praktyka nurkowania, Praktyka badań podwodnych) będących składowymi kursu nurkowego i nie mogą być realizowane oddzielnie.
Aby przystąpić do zajęć „Praktyka badań podwodnych” należy spełnić wszystkie warunki tak jak podczas zajęć: „Praktyka nurkowania”
4) Metodyka badań podwodnych 1201-OG-BK-MBP
Prowadzący: dr Mateusz Popek (mpopek@umk.pl)
Termin zajęć: wkrótce
Miejsce: Instytut Archeologii UMK (Szosa Bydgoska 44/48)
Zajęcia obejmują zaawansowane techniki dokumentacji i opracowania danych (np. GIS, fotogrametria, obróbka danych sonarowych, łączenie danych, zastosowania AI), a także metody poszukiwań, dokumentacji i eksploracji w środowisku wodnym (tradycyjne i nowoczesne podejścia, urządzenia i techniki eksploracyjne, dokumentacja rysunkowa, fotografia i film).
5) Podwodne badania środowiskowe 1201-OG-BK-PBS
Prowadzący: prof. dr hab. Tomasz Kakareko (kakar@umk.pl), dr hab. Łukasz Jermacz prof. UMK (jermacz@umk.pl)
Termin zajęć: wkrótce
Miejsce: Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych (ul. Lwowska 1)
Wprowadzenie do wykorzystania technik podwodnych w badaniach hydrobiologicznych – m.in. ocena różnorodności biologicznej, rozmieszczenia i preferencji siedliskowych organizmów wodnych (makrofity, makrobezkręgowce, ryby) oraz elementy obserwacji behawioru ryb; metody oceny jakościowej i ilościowej zespołów organizmów; urządzenia, dokumentacja, fotografia i film w badaniach środowiskowych.
Rekomendowany wybór zajęć i „pakiet minimalny”
Sugeruje się, aby studenci realizowali wszystkie zajęcia w jednym semestrze.
Minimalny pakiet zajęć (odpowiadający kursowi nurkowemu, który musi być realizowany łącznie):
- Teoria nurkowania
- Praktyka nurkowania
- Praktyka badań podwodnych
Certyfikacja CMAS (P1)
- Zaliczenie zajęć: „Teoria nurkowania”, „Praktyka nurkowania”, „Praktyka badań podwodnych” jest równoznaczne z ukończeniem kursu płetwonurka P1 CMAS
- Powyższe trzy zajęcia należy zrealizować w jednym semestrze.
- Po zaliczeniu tych trzech zajęć możliwe jest uzyskanie certyfikatu płetwonurka P1 CMAS (koszt ok. 300 zł, opłata przekazywana do federacji CMAS
Warunki udziału w zajęciach praktycznych
Aby przystąpić do zajęć „Praktyka nurkowania” oraz „Praktyka badań podwodnych”, należy spełnić następujące warunki:
- Zaświadczenie lekarskie – wytyczne dla lekarzy znajdują się poniżej, oraz oświadczenie uczestnika o stanie zdrowia.
- Podstawowe umiejętności pływackie
- przepłynięcie 100 m bez przerwy (4 baseny), bez zatrzymywania, bez zatrzymywania się na nawrotach, bez dotykania lin
- zdolność otwierania oczu pod wodą
- Wyposażenie osobiste (ABC nurkowe) – studenci powinni zakupić: maskę, fajkę i płetwy.
- Podczas kilku pierwszych zajęć sprzęt ABC zostanie zapewniony studentom (na czas wdrożenia).
Terminarz zajęć (wktórce)
Semestr letni (ramowo):
- Spotkania organizacyjne dla studentów: …..
- Start zajęć i harmonogram tygodniowy: zgodnie z planem semestru letniego (publikowanym w systemie zajęć).
- Teoria nurkowania 1201-OG-BK-TN: (dzień/godz.) ….., (sala) …..
- Praktyka nurkowania 1201-OG-BK-PN (UCS – basen): (dzień/godz.) …..
- Praktyka badań podwodnych 1201-OG-BK-PBP (Ostrów Lednicki): pierwsze dwa tygodnie lipca (szczegółowe terminy zostaną podane wkrótce)
- Metodyka badań podwodnych 1201-OG-BK-MBP: dzień/godz.) ….., (sala) …..
- Podwodne badania środowiskowe 1201-OG-BK-PBS: dzień/godz.) ….., (sala) …..
Jak zapisać się na blok kompetencyjny?
Bloki kompetencyjne Wydziału Nauk Historycznych (WNH) obejmują zajęcia ogólnouniwersyteckie realizowane zarówno na naszym wydziale, jak i na innych wydziałach UMK, a także zajęcia kursowe z otwartym dostępem.
Aby rozpocząć naukę w ramach wybranego bloku, wystarczy wybrać zajęcia z listy i zapisać się w systemie USOS – bez konieczności składania deklaracji, wniosków czy innych dodatkowych formalności. Kiedy wszystkie zajęcia z bloku zostaną zrealizowane wystarczy złożyć wniosek o wystawienie certyfikatu.
W przypadku pytań można zwracać się bezpośrednio do prowadzących zajęcia.
Wytyczne dla lekarzy
Wymagany stan zdrowia:
- Układ krążenia: Brak dławicy piersiowej, omdleń, poważnych wad serca lub nadciśnienia.
- Układ oddechowy: Drożność dróg oddechowych, brak aktywnej astmy wysiłkowej lub POChP.
- Laryngologia: Umiejętność wyrównywania ciśnienia w uszach i zatokach (drożne trąbki słuchowe).
Główne przeciwwskazania (bezwzględne):
- Epilepsja (padaczka) lub niewyjaśnione utraty przytomności.
- Przebyta odma samoistna płuc.
- Poważne choroby psychiczne i klaustrofobia.
- Uzależnienie od alkoholu lub narkotyków.