Centrum Archeologii Podwodnej

KontaktSzosa Bydgoska 44/48, 87-100 Toruń
dr hab. Andrzej Pydyn, prof. UMK
tel.: +48-56-611-2318
e-mail: pydyn@umk.pl
dr Mateusz Popek
tel.: +48-56-611-3989
e-mail: mpopek@umk.pl

Nasz zespół – Mateusz Popek

Skąd pomysł na archeologię?

Mateusz archeologiem chciał zostać od zawsze, a o archeologii podwodnej dowiedział się w liceum podczas pływania rekonstrukcjami łodzi wikingów. To właśnie chęć badania pozostałości po średniowiecznych piratach zaprowadziła go na studia do Torunia. Gdy po raz pierwszy zanurzył się w toń, wiedział już, że odkrył swoją życiową pasję.

Przebieg kariery i wykopaliska

Czas studiów i pracy nad doktoratem był intensywny zarówno pod kątem rozwoju naukowego, jak i zbierania doświadczenia terenowego. Przez pierwsze lata kariery uczestniczył w badaniach wraków morza Bałtyckiego prowadzonych przez Narodowe Muzeum Morskie. W kolejnych latach rozwijał swój zestaw umiejętności podczas badań na południu Europy. Nurkował w starożytnym mieście Olbia na Ukrainie oraz na wrakach z przełomu tysiącleci w Hiszpanii i Chorwacji. Ważnymi w jego rozwoju jako archeologa podwodnego były projekty w peruwiańskich Andach oraz jeziorze w Gwatemali. W Andach razem z naukowcami z Ośrodka Badań Prekolumbijskich UW badał święte jeziora Inków. Była to niezwykle trudna ekspedycja, z powodu konieczności prowadzenia badań na wysokości ponad 4 500 m n.p.m. Rok później uczestniczył w badaniach jeziora Peten Itza w Gwatemali, gdzie z naukowcami z UJ odkrywał zabytki związane z kulturą Majów.

W Polsce od lat uczestniczy w badaniach jeziora Lednica (główny projekt Centrum Archeologii Podwodnej UMK w Toruniu). Wyspa na tym jeziorze jest jego drugim domem.  Ponadto był bardzo zaangażowany w badania zatopionego portu w Pucku, czego wynikiem była publikacja książki na temat tego stanowiska. 

Zainteresowania naukowe

Wśród zainteresowań naukowych Mateusza można wymienić budownictwo wodne w średniowieczu. Bada on relikty portów i mostów oraz stara się odtworzyć sposoby ich budowy i znaczenie w kulturze dawnych społeczności. Efektem tych zainteresowań był doktorat dotyczący średniowiecznego portu, a także wiele publikacji na temat mostów.

Dodatkowo Mateusz intensywnie rozwija metody badań podwodnych, angażując w to technologie komputerowe i hydrograficzne. Jest specjalistą od GIS i podwodnego modelowania 3D. Od kilku lat łączy je z prospekcjami geoprzestrzennymi, co można zauważyć w jego publikacjach.

Zainteresowania pozanaukowe

Jeszcze jako student Mateusz uzyskał uprawnienia nurka zawodowego, by w wolnym czasie pracować przy budowie portów, naprawie elektrowni wodnych czy wydobywaniu wraków. Obecnie jest bardzo doświadczonym nurkiem zawodowym oraz kierownikiem prac podwodnych.

Po pracy Mateusza można spotkać chodzącego po górach lub nurkującego w jaskiniach. Ponadto uzewnętrznia się robiąc fotografie, zwłaszcza podczas podróży po Bałkanach. A jak już dotrze do domu, to spełnia się w kuchni.

Rola w zespole

W Centrum rolą Mateusza jest przede wszystkim zarządzanie dokumentacją oraz pilnowanie bezpieczeństwa pracy pod wodą. Oczywiście podobnie jak każdy członek zespołu nurkuje, poszukuje i eksploruje. Dodatkowo Mateusz zajmuje się szkoleniem nurków mających zostać archeologami podwodnymi. 

Prowadzenie zajęć 

Studenci i studentki, którzy zapiszą się na moduł archeologia podwodna na studiach licencjackich lub specjalność archeologia podwodna na studiach magisterskich wielokrotnie spotkają się z Mateuszem na zajęciach. Prowadzi on zajęcia dotyczące metodyki badań podwodnych, gdzie uczy studentów i studentki podstaw pracy pod wodą (mają swoją kontynuację w kolejnych semestrach). W ich ramach uczestnicy mogą poznać nowoczesne techniki komputerowe wykorzystywane podczas badań podwodnych. Na ćwiczeniach opowiada o żegludze na morzach północnej Europy oraz Morzu Śródziemnym. Podczas wykładów ogólnouniwersyteckich prowadzonych przez Mateusza można posłuchać o największych odkryciach podwodnych na świecie, a także o wodnych aspektach kultur Ameryki Łacińskiej.

underwater archaeology; UMK; archeologia; AKBP; Akademickie Koło Badań Podwodnych; archeologia podwodna;
powrót